ΑποστολέαςΘέμα: Φωτισμός και ψάρια  (Αναγνώστηκε 5848 φορές)

0 μέλη και 1 επισκέπτης διαβάζουν αυτό το θέμα.

Αποσυνδεδεμένος bokostas

  • Aqua Moderatοr
  • Platinum member
  • *****
  • Μηνύματα: 16946
    • Διαγωνισμός aquascaping:
  • Εμπειρία: σε σούβλες, σχάρες, τηγανιές...
  • Τα ενυδρεία μου: 6 μποστάνια + 1 ριφάκι
  • Τόπος Διαμονής: Θεσσαλονίκη - Καλαμαριά
Φωτισμός και ψάρια
« στις: Μάρτιος 15, 2012, 08:06:01 μμ »
ΦΩΣ ΚΑΙ ΨΑΡΙΑ
 
Τα περισσότερα ερωτήματα για τον φωτισμό του ενυδρείου σχετίζονται με την ανάπτυξη των φυτών.
Σπανιότατα βλέπω να αναρωτιέται κάποιος πόσο φως, τι είδους, πόσες ώρες και με ποιές προϋποθέσεις
πρέπει να παρέχει στους πρωταγωνιστές του ενυδρείου, τα ψάρια. Κι αυτό συμβαίνει γιατί στο χόμπυ
έχει επικρατήσει η λανθασμένη (κατά τη γνώμη μου) άποψη ότι το φως δεν τα επηρεάζει σημαντικά.
 
Τα ψάρια επηρεάζονται από το φως με πολλούς τρόπους. Υπάρχουν πολλές μελέτες σχετικά με την
πρόκληση αναπαραγωγής σε ορισμένα είδη από τις αλλαγές στον κύκλο ημέρας/νύκτας, αλλά και για
το ποσοστό εκκόλαψης των αυγών, καθώς και την ανάπτυξη των νεογνών που μπορεί να επηρεαστούν
σημαντικά από την παρουσία και την ένταση του φωτός. Η υγεία των ψαριών είναι στενά συνδεδεμένη
με την ποσότητα, τους διάφορους τύπους φωτισμού και τις ξαφνικές αλλαγές στην ένταση του φωτός.
 
 

Ξαφνικές αλλαγές στον φωτισμό - απότομο άναμμα και σβήσιμο.
 
Στο ανθρώπινο μάτι οι κόρες μπορούν να συστέλλονται ή να διαστέλλονται και με την βοήθεια των
βλεφάρων έχουν την δυνατότητα να απορροφούν διαφορετικές ποσότητες φωτός, πράγμα που βοηθάει
στην γρήγορη προσαρμογή σε διαφορετικούς φωτισμούς και στην αποφυγή βλαβών εξαιτίας έντονης
φωτεινότητας. Τα ψάρια όμως (εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων) δεν έχουν βλέφαρα και ο μηχανισμός
προσαρμογής των ματιών τους λειτουργεί πολύ αργά. Μελέτες σε σολωμούς έδειξαν ότι χρειάζονται
σχεδόν μισή ώρα για να προσαρμοστούν σε έντονο φως και μία ώρα για να συνηθίσουν στο ημίφως!!!
 
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να περιμένουμε τουλάχιστον 30 λεπτά μετά το άνοιγμα των
φώτων του ενυδρείου για να ταΐσουμε ή να κάνουμε αλλαγή νερού ή άλλη εργασία συντήρησης.
Έτσι δίνουμε χρόνο στα ψάρια να προσαρμοστούν σταδιακά και ομαλά στις νέες συνθήκες φωτισμού.
Όταν το φως του ενυδρείου ανάψει ξαφνικά μέσα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο, τα ψάρια θα τρομάξουν.
Θα κινηθούν γρήγορα και απότομα, θα χτυπήσουν στα τζάμια, θα ψάξουν κρυψώνες ή σκιερά μέρη,
μπορεί ακόμη και να πηδήξουν έξω από το νερό. Το ίδιο συμβαίνει και με το απότομο σβήσιμο.
 


Εκτός από τους πιθανούς τραυματισμούς, τα ψάρια στρεσσάρονται σε μεγάλο βαθμό από τις ξαφνικές
αυτές μεταβολές. Το στρεσσάρισμα αυτό είναι ψυχοσωματικό. Για να ανταπεξέλθουν στο στρες
καταναλώνουν μεγάλα ποσά ενέργειας και έτσι αδυνατίζει το ανοσοποιητικό τους σύστημα και γίνονται
ευάλωτα σε μολύνσεις από παθογόνους μικροοργανισμούς. Με λίγα λόγια το στρες τα αρρωσταίνει.
Η λύση είναι αρκετά απλή. Αν το δωμάτιο είναι καλά φωτισμένο καμιά ώρα πριν ανάψουν τα φώτα του
ενυδρείου και παραμείνει φωτισμένο για μια ώρα μετά το σβήσιμο, το πρόβλημα μειώνεται σημαντικά.
 
Φωτοπερίοδος.

Τα περισσότερα ζώα έχουν ένα εσωτερικό «ρολόι» που μετράει τους κύκλους ημέρας-νύχτας ανά
24 ώρες, γι’ αυτό παθαίνουμε τζετ-λαγκ όταν σε μεγάλα ταξίδια χάνουμε αυτή την 24ωρη ρουτίνα.
Το εσωτερικό αυτό σύστημα ρυθμίζεται κυρίως από τα μάτια, αλλά και από άλλα σωματικά κύτταρα που
αντιδρούν στις μεταβολές του φωτός. Στα ψάρια, αυτή η φωτο-ευαισθησία είναι πολύ μεγαλύτερη.
Το εσωτερικό τους ρολόι τα ειδοποιεί να ρυθμίσουν την πρόσληψη φωτός κάθε 12 περίπου ώρες και
τα μάτια τους αρχίζουν νωρίτερα να προσαρμόζονται στην επερχόμενη ανατολή ή δύση του ήλιου.
 

 
Στους τροπικούς η ηλιοφάνεια κρατάει 10 με 12 ώρες κι έτσι το φως και το σκοτάδι μοιράζονται στην
διάρκεια του 24ώρου σχεδόν 50/50 με μικρές περιόδους ημίφωτος και μισοσκόταδου ανάμεσά τους.
Στο ενυδρείο η φωτοπερίοδος μπορεί να είναι λίγο μικρότερη και το σκοτάδι να κρατάει περισσότερο,
αλλά είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει μια μεγάλη, συνεχόμενη περίοδος απόλυτου σκότους κάθε μέρα.
Εξίσου χρήσιμο είναι να υπάρχουν στα ενδιάμεσα κάποιες ώρες μειωμένου φωτισμού που θα μιμούνται
την αυγή και το σούρουπο, η διάρκειά τους δεν είναι τόσο καίρια για τα ψάρια, όσο η ύπαρξή τους.
Πολύ σημαντική κατά τη γνώμη μου είναι η σταθερότητα, να είναι ίδιες οι ώρες του φωτισμού κάθε μέρα.
 
Όταν μιλάμε για φωτοπερίοδο στα ενυδρεία, συνήθως παίρνουμε υπόψη μας τις απαιτήσειςτων φυτών.
Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα ψάρια, οι γαρίδες και τα σαλιγκάρια έχουν τις δικές τους ανάγκες
και καλό θα είναι να τους παρέχουμε τουλάχιστον ένα 8ώρο καλού φωτισμού κι ένα 8ωρο σκοταδιού
και το ιδανικό θα ήταν η μετάβαση από το ένα στο άλλο να γίνεται σταδιακά. Τα ντιμαριζόμενα (dimmer)
φωτιστικά που ανάβουν και σβήνουν προοδευτικά και όχι απότομα είναι η καλύτερη (αλλά ακριβή) λύση.
Μπορούμε όμως να μιμηθούμε την λειτουργία τους συνδέοντας τις λάμπες του ενυδρείου (αν δεν είναι
μόνο μία) σε διαφορετικούς χρονοδιακόπτες, με ρυθμίσεις που να απέχουν μισή ή μια ώρα μεταξύ τους.
 

 
Ένταση του φωτισμού.
 
Το ηλιακό φως που απολαμβάνουν διαφορετικά είδη ψαριών στη φύση διαφέρει πολύ, ανάλογα με τον
βιότοπο στον οποίο ζουν. Τα περισσότερα είδη που έρχονται στα ενυδρεία μας είναι ψάρια που ζούσαν
σε δάση, ποτάμια, ρυάκια, βάλτους ή μικρές λίμνες (με εξαίρεση τις μεγάλες λίμνες κυρίως της Αφρικής).
Πολλά από αυτά τα υδάτινα περιβάλλοντα είναι μόνιμα σκιασμένα από μεγάλα δέντρα ή χαμηλή υδρόβια
βλάστηση που αφήνουν μόνο μικρές ακτίδες φωτός να φτάνουν στα ψάρια. Πολλοί βιότοποι είναι επίσης
γεμάτοι με ρίζες, φύλλα και ξύλα που σκουραίνουν το νερό (black water), το γεμίζουν μικρο-σωματίδια
που μειώνουν την διαπερατότητά του από το ηλιακό φως. Τα ποτάμια στους τροπικούς πλημμυρίζουν 6
μήνες το χρόνο τα γειτονικά δάση και η επιφάνειά τους γεμίζει φύλλα που αφήνουν ελάχιστο φως να
περάσει. Τότε τα ψάρια μετακινούνται στα πιο σκιερά σημεία, γιατί αυτή είναι η εποχή της αναπαραγωγής.
 

 
Είναι πολύ φυσικό λοιπόν τα ψάρια να μην είναι συνηθισμένα στην απευθείας έκθεσή τους σε έντονο φως
αφού τα περισσότερα σπάνια ζουν σε καλοφωτισμένα νερά και κάποια ποτέ. Ακόμη και τα ψάρια των
μεγάλων λιμνών προτιμούν περιοχές κοντά στις όχθες, όπου η βλάστηση είναι έντονη και το φως αμυδρό.
Για να μπορούν λοιπόν να επιζήσουν στα σκοτεινά νερά, τα μάτια τους έχουν αναπτύξει την ικανότητα να
απορροφούν όλο το διαθέσιμο φως κι έτσι να έχουν αρκετά καλή όραση σε υποφωτισμένες συνθήκες.
Όταν λοιπόν θα βρεθούν σε ένα φωτισμένο ενυδρείο θα ψάξουν για το πιο σκιερό μέρος, γιατί έτσι τα
προστάζει το DNA τους, ακόμη κι αν προέρχονται από εκτροφείο (όχι ότι εκεί ξοδεύουν ρεύμα για φως).
 
Ο έντονος φωτισμός τα ενοχλεί και επηρεάζει ακόμη και τον χρωματισμό τους, γιατί διαθέτουν ιδιόμορφα
φωτοευαίσθητα κύτταρα που αντιδρούν στο φως και αλλάζουν την ένταση των χρωμάτων. Ψάρια σε πολύ
φωτισμένα ενυδρεία «χάνουν» τα χρώματά τους, ακριβώς όπως γίνεται και στο σκοτάδι ή όταν αγχωθούν
και στρεσσαριστούν. Τα επιπλέοντα φυτά (pistia stratiotes, ceratophyllum demersum κλπ) είναι μια καλή
λύση μαζί με τον χαμηλό φωτισμό και τα ψάρια σας θα σας ανταμείψουν με πιο έντονα και ζωηρά χρώματα,
πιο φυσικές συμπεριφορές και σε πολλές περιπτώσεις με λιγότερα προβλήματα υγείας και ασθένειες.
 

 
Δυστυχώς ο ευεργετικός για τα ψάρια χαμηλός φωτισμός έρχεται σε αντίθεση με τις ανάγκες των φυτών.
Αν και κάποια (λίγα ομολογουμένως) φυτά ευδοκιμούν στο ημίφως, τα περισσότερα θα πάνε καλύτερα
σε όσο το δυνατόν περισσότερο φως. Εκεί εναπόκειται πια στον κάθε χομπίστα να βρει την χρυσή τομή
ανάμεσα στις απαιτήσεις των ψαριών και των φυτών του, ή να βοηθήσει τα μεν έναντι των δε, ανάλογα
με τις προτιμήσεις και τις προτεραιότητές του. Ένα λάθος (κατά τη γνώμη μου βέβαια) που γίνεται συχνά,
είναι να επιλέγουμε την ένταση του φωτισμού με μοναδικό κριτήριο τα φυτά μας και όχι τα ψάρια μας.
 
Στην παρακάτω φωτογραφία είναι σχεδόν σίγουρο ότι οπτικά και αισθητικά προτιμούμε το αριστερό ενυδρείο,
όμως το άλλο στα δεξιά είναι καλύτερο για να φιλοξενήσει ψάρια, γιατί ακόμη κι αν έχει την ίδια ποσότητα
φωτισμού, η μεγαλύτερη και πυκνότερη φυτόμαζα κόβει πολύ από το φως και δημιουργεί σκιερές περιοχές.
 

 
Εδώ ένα παράδειγμα υπερ-φωτισμένου ενυδρείου με κάποια πολύ στρεσσαρισμένα ψάρια που δεν έχουν
πουθενά να κρυφτούν, γιατί δεν υπάρχουν σκιές. Τα χρώματα των ψαριών είναι ξεθωριασμένα και τα
βλέπουμε να κινούνται σε μια μικρή περιοχή (αντί να εκμεταλλεύονται όλο το μήκος του ενυδρείου) και
να κοπαδιάζουν σε σφιχτή ομάδα, ξεκάθαρο σημάδι ότι είναι στρεσσαρισμένα, μάλλον λόγω φωτισμού.
 
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=rYfhxDn2ptQ" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=rYfhxDn2ptQ</a>
 
Κι εδώ στο φυσικό τους περιβάλλον στον Αμαζόνιο, νομίζω ότι η διαφορά στον φωτισμό είναι εμφανής.
 
<a href="http://www.youtube.com/watch?v=7bdaRPGdsDA" target="_blank">http://www.youtube.com/watch?v=7bdaRPGdsDA</a>
 
Το συμπέρασμα λοιπόν είναι να μην υπερ-φωτίζουμε τα ενυδρεία μας. Πέρα από οικονομικά ασύμφορο
είναι και επιζήμιο για τα ψάρια μας. Αν έχουμε φυτεμένο ενυδρείο, ας ψάξουμε να βρούμε το μίνιμουμ του
φωτισμού στο οποίο αντέχουν τα φυτά μας (σας διαβεβαιώ ότι υπάρχουν ωραιότατα φυτά χαμηλών
απαιτήσεων σε φως: http://aqua4fun.gr/index.php/topic,922.0.html ) και ας αποφύγουμε τις υπερβολές.
« Τελευταία τροποποίηση: Δεκέμβριος 28, 2016, 12:46:32 μμ από giannisaek »
 

Αποσυνδεδεμένος LeeHook

  • ModeratoR
  • Platinum member
  • *****
  • Μηνύματα: 6372
  • Τόπος Διαμονής: Θεσσαλονίκη - Ντεπώ
Φωτισμός και ψάρια
« Απάντηση #1 στις: Μάρτιος 15, 2012, 10:44:19 μμ »
Πολύ ωραίο κείμενο για ένα θέμα που δεν γίνεται λόγος γενικότερα, ακόμη και στα κορυφαία φόρουμ του εξωτερικού.
Είναι ίσως τι πιό σημαντικό πρόβλημα σε ενυδρεία hi-tech και στα ενυδρεία που δίνουν βάρος στην αρχιτεκτονική (aquascaping). Όταν βλέπω π.χ. κάποιο iwagumi με αρλεκίνους ή boraras brigittae κάτι δεν μου πάει καλά.
Μπράβο Κώστα που έθιξες το θέμα του φωτισμού σε σχέση με τα ψάρια. Έχουμε αρχίσει να χάνουμε το δάσος για μία alternanthera ή για ένα χαλάκι cuba.
Shit Happens! Daniel        Το λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν.   

Αποσυνδεδεμένος bokostas

  • Aqua Moderatοr
  • Platinum member
  • *****
  • Μηνύματα: 16946
    • Διαγωνισμός aquascaping:
  • Εμπειρία: σε σούβλες, σχάρες, τηγανιές...
  • Τα ενυδρεία μου: 6 μποστάνια + 1 ριφάκι
  • Τόπος Διαμονής: Θεσσαλονίκη - Καλαμαριά
Φωτισμός και ψάρια
« Απάντηση #2 στις: Μάρτιος 15, 2012, 11:55:32 μμ »
Ευχαριστώ Δανιήλ, έπιασες ακριβώς αυτό που ήθελα να τονίσω. Έχουμε ξεφύγει γενικώς οι μποστανάδες
και δεν είναι μόνο το φως, ταλαιπωρούμε τα ψάρια και με το πολύ διοξείδιο, με τα πολλά λιπάσματα, με το
συχνό κούρεμα και την περιποίηση των φυτών, με τα περίεργα στησίματα και γενικά ρίχνουμε υπερβολικά
μεγάλο βάρος στα φυτά και πολλές φορές ξεχνάμε ότι αυτές οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές για τα ψάρια.
 
Αν δούμε τους φυσικούς βιότοπους, μοιάζουν περισσότερο με ενυδρείο παρατημένο για χρόνια παρά με
ενυδρείο έτοιμο για διαγωνισμό aquascaping. Δεν λέω να μην τα περιποιούμαστε αισθητικά, αλλά με μέτρο
και έχοντας πάντα σαν πρώτη προτεραιότητα τις ανάγκες των ψαριών και δευτερευόντως των φυτών.
« Τελευταία τροποποίηση: Μάρτιος 16, 2012, 12:01:06 πμ από bokostas »
 

Συνδεδεμένος giannisaek

  • Aqua Moderator
  • Platinum member
  • *****
  • Μηνύματα: 5160
  • Εμπειρία: ????
  • Τα ενυδρεία μου: 60 λίτρα
  • Τόπος Διαμονής: Kαταγωγή Καρδίτσα --- Μένω Θεσσαλονίκη Εύοσμος
Φωτισμός και ψάρια
« Απάντηση #3 στις: Μάρτιος 16, 2012, 01:00:31 πμ »
Τα ψάρια... ψάρια, αλλά και τα φυτά...φυτά!!!!  :-*
Πάντως πολύ καλό το άρθρο σου Κώστα μπράβο.  sevasmos

Αποσυνδεδεμένος pagos4

  • Member
  • *
  • Μηνύματα: 35
  • Εμπειρία: Μέτρια
  • Τα ενυδρεία μου: Tanganyika 120L - N. Brichardi
  • Τόπος Διαμονής: Κιλκίς
Φωτισμός και ψάρια
« Απάντηση #4 στις: Μάρτιος 16, 2012, 09:56:54 πμ »
Πολύ ωραίο άρθρο
sevasmos sevasmos sevasmos
Audere-est-facere

Αποσυνδεδεμένος ippomas

  • Silver member
  • ***
  • Μηνύματα: 279
    • ippocampos.com.gr
  • Εμπειρία: 5 ετη
  • Τα ενυδρεία μου: 1) 40λ 2) 60λ 3)100λ 4) 120λ
  • Τόπος Διαμονής: ΞΑΝΘΗ-ΚΑΒΑΛΑ
Φωτισμός και ψάρια
« Απάντηση #5 στις: Μάρτιος 16, 2012, 10:38:26 πμ »
Μπραβω Κωστα πολυ σωστο το θεμα σου παντα πρεπει να υπολογιζετε σε ενα ενιδρυο ο φωτισμος η μαλλον το ποιο σωστο το παντρεμα του φωτισμου με τον βιολογικο του εξοπλισμο.
Ολα ειναι μια συνηθεια.

Αποσυνδεδεμένος GREEKNICK

  • Member
  • *
  • Μηνύματα: 24
  • Εμπειρία: Αρχάριος
  • Τα ενυδρεία μου: 40l Μονομάχοενυδρείο
  • Τόπος Διαμονής: Θεσσαλονίκη
Φωτισμός και ψάρια
« Απάντηση #6 στις: Σεπτέμβριος 11, 2012, 04:32:45 μμ »
Πολύ ενδιαφέρον άρθρο  greatup και κάτι το οποίο δεν υπολόγιζα μέχρι τώρα...  respkt
Φιλικά Νίκος

Αποσυνδεδεμένος bokostas

  • Aqua Moderatοr
  • Platinum member
  • *****
  • Μηνύματα: 16946
    • Διαγωνισμός aquascaping:
  • Εμπειρία: σε σούβλες, σχάρες, τηγανιές...
  • Τα ενυδρεία μου: 6 μποστάνια + 1 ριφάκι
  • Τόπος Διαμονής: Θεσσαλονίκη - Καλαμαριά
Φωτισμός και ψάρια
« Απάντηση #7 στις: Σεπτέμβριος 11, 2012, 05:51:55 μμ »
Σε ευχαριστώ, ελπίζω να το διαβάσουν όλοι οι "τρελλαμένοι" μποστανάδες με τους προβολείς ;D  και να προβληματιστούν.
 

Αποσυνδεδεμένος bluesman

  • Platinum member
  • *****
  • Μηνύματα: 1601
  • 50άρισα και μυαλό δεν βάζω
    • DGPRESS.GR
  • Εμπειρία: Παλιώνω αργά και σταθερά
  • Τα ενυδρεία μου: Πολλά...έχω χάσει τον λογαριασμό πλέον :( Άτιμο χόμπι :))
  • Τόπος Διαμονής: Λαγονήσι
Φωτισμός και ψάρια
« Απάντηση #8 στις: Δεκέμβριος 31, 2012, 01:24:57 πμ »
Πολύ κατατοπιστικό άρθρο  thubsup Μπορώ να πω ότι με έβαλες σε σκέψεις και εφόσον ακόμα και το σταδιακό πέρασμα από το no-light σε light έχει σημασία, με βλέπω για χρονοδιακόπτη με dimmer.
Εξακολουθώ να κάνω λάθη...και το απολαμβάνω :)


http://www.dgpress.gr  http://mindmagazine.wordpress.com
Το καμάρι μου: http://youtu.be/WC0BOiAdonk

Αποσυνδεδεμένος paco

  • Silver member
  • ***
  • Μηνύματα: 483
  • Τα ενυδρεία μου: 240lt 120lt 30lt κοινωνικα φυτεμενα
  • Τόπος Διαμονής: Νεα Ρεδαιστο Θεσσαλονικη
Φωτισμός και ψάρια
« Απάντηση #9 στις: Δεκέμβριος 31, 2012, 10:01:43 πμ »
και πανω που αρχισα να σκεφτομαι 12V  Xenon  :)

Αποσυνδεδεμένος Giovanni

  • ModeratoR
  • Platinum member
  • *****
  • Μηνύματα: 12527
  • Αλατιάζω...
Re: Φωτισμός και ψάρια
« Απάντηση #10 στις: Δεκέμβριος 31, 2012, 11:41:46 πμ »
Πολύ όμορφο άρθρο... μας έβγαλες τα μάτια!!

It's better to live one day like a lion,than a whole life like a sheep.

 

Powered by EzPortal